RADIOMAN

Eind vorig jaar verscheen de nieuwe film Radioman van regisseur Frank Van Passel. Een verhaal wat zich in 1940 afspeelt in het prachtige Flageygebouw in Elsene, Brussel. De titel op zich alleen al spreekt mij aan. Ik ben zelf namelijk ook een echte radioman.

 

De fascinatie begon als kind. Mijn moeder had een klein opklapbaar Italiaans designradiootje, een Brionavega. In eindeloze gezelligheid konden zij en ik samen radio luisteren, terwijl ik naast haar in haar knusse naaihoekje zat. 

Brionvega radio

Vanaf mijn 10 jaar geraakte ik ook geïnteresseerd in de techniek. Op zondagse rommelmarkten in Antwerpen kocht ik wel eens een oude buizenradio. In het begin van de jaren 80 waren dat soort vintage toestellen, zoals men die vandaag noemt, nog vaak te vinden voor een prikje. Mooie houten kasten met een warm verlichte schaalafstemming en de muffe geur van warm stof als je het toestel aan had. Eens ik zo’n radio naar mijn kamer had gesleept, beleefde ik er eindeloos plezier van. Ik experimenteerde met het zelf bouwen van antennes. Naast FM was er in die tijd ook nog veel te beluisteren op de AM band (middengolf). Ik moet dan steeds denken aan  Listen To The Radio van Tom Robinson:

Atmospherics after dark 
Noise and voices from the past 
Across the dial from Moscow to Cologne 
Interference in the night 
Thousand miles on either side 
Stations fading into the unknown 

Veel meer nog dan televisie vind ik de radio een van de meest geslaagde uitvindingen van de vorige eeuw.  

Je moet echter wel mee met de tijd: AM is in Europa zo goed als uitgestorven, FM staat ook op het punt om te verdwijnen en wat  - behalve digitale DAB+ - overblijft is internetradio. Daar kan je veel bedenkingen bij maken: is zo’n stream van server naar jouw computer of telefoon nog wel radio? Radio zoals "informatie die door de ether rechtstreeks van zender naar ontvanger gaat"? Ik had in de jaren 80 een leerkracht geschiedenis die ons wees op de gevaren van kabeltelevisie. Een gecentraliseerd systeem kan door een kwaadwillig regime zo worden gecontroleerd of zelfs helemaal uitgeschakeld. Met internettoegang is dat niet anders, zie de actualiteit in Iran. Zou het ooit zo ver komen dat we allemaal moeten teruggrijpen naar onze oude analoge radiotoestelletjes? Mijn opwindhaar noodradiootje met zonnecel en USB-lader ligt alvast paraat bij de rest van de conserven bonen en beschuitjes en de flessen water en pakken WC-papier.

Hoe dan ook. Ik geef jullie graag mijn top 5 van favoriete radiostations. Niet noodzakelijk in deze volgorde. 

1. FIP 

Analoog met de bekende Carlsberg reclame: “Probably the best radiostation in the world.” France Inter Paris is een publieke zender van Radio France en zendt recht uit het hart van de hoofdstad uit. Slechts zo’n twee maal per uur wordt de non-stop muziek onderbroken door een omroepster die in elegant Frans vertelt wat we hebben gehoord en nog gaan horen . Voor de rest enkel muziek en wel zeer eclectisch: van een streepje latin over Bach en daarna Radiohead. Er wordt niet in hokjes gedacht, zoveel is zeker. Enkel in smaakvolle playlists die de luisteraar rust en relaxatie bieden. 

2. BBC6 MUSIC 

 

Soms gaat FIP - voor mijn smaak - net iets te veel de zeemzoete Braziliaanse toer op. Als de bossanova's en samba's me even te veel worden, is het tijd voor iets anders, iets Brits. BBC 6 Music is het digitale BBC station voor alternatieve muziek. Meestal pop en rock maar met veel aandacht voor wat je elders niet kan horen (zeker al niet op Studio Brussel of boomer VRT Radio 1).  Hoogtepunt is voor mij zondagnamiddag. Eerst is er Guy Garvey’s Finest Hour, de show van de gezellige zanger van de band Elbow. Ook hier is veel alternatieve muziek te ontdekken die je nog nergens hebt gehoord. De hoofdvogel op zondag is echter Iggy Confidential, de show van Iggy Pop die soms nog een tikje experimenteler gaat qua platenkeuze. En dan is er natuurlijk zijn doorgroefde stem met dat vette Detroit accent. Heerlijke radio!

 

3. KLARA

Om er toch eentje van bij ons tussen te zetten: Klara (ooit "BRT 3") blijft ondanks alles een erudiete waarde in het Belgische radiolandschap. De laatste jaren heeft een of andere netmanager wel beslist om meer vocale muziek te programmeren. Ondanks mijn open geest heb ik soms toch enige moeite met klassieke zang (tenzij koormuziek of heel oude muziek). Het “gekweel’ wordt me dan soms te veel. 

4. BR-KLASSIK

Dan is het tijd om naar de Bayerische Rundfunk te zappen. Een oerdegelijk Duis concept uit Beieren. Mogelijks een tikje conservatief in muziekkeuze, maar daartegenover staat kwaliteit. Zo is er bijvoorbeeld veel aandacht voor kamermuziek. Wil je een mooi stukje Schubert of Bach, dan zit je hier goed. De verkeersinformatie over de Stau op de Bundesautobahn 8 tussen München en Augsburg ter hoogte van de Raststätte Denkendorf Nord moet je er af en toe dan wel bijnemen. 

5. RADIO MINERVA

Een enorm sympathiek en eigenzinnig station tussen alle commerciële eenheidsworst die "vrije radio" is geworden. 

Sinds 1982 zenden ze uit vanop het Sint-Annastrand in Antwerpen Linkeroever. De muziekkeuze is gericht op een publiek van oudere sinjoren; oude crooners en andere wonderen uit de pre-rock 'n roll periode. Maar desondanks zeer populair bij een jong (alternatief) publiek. Dat komt natuurlijk door de charme en warmte die de zender uitstraalt. Gezelliger dan dit kan nauwelijks. 

 

 

EERVOLLE VERMELDINGEN:

Soho Radio Music, Worldwide FM, en NTS London. Alle drie met een redelijk clubby vibe. En voor de echte boomers is er nog steeds Radio Caroline. Zij houden al decennia stug vol met radio maken vanop een echte boot op zee, de Ross Revenge. En het is een van de weinige zenders die nog op AM te beluisteren is op 648 kHZ. Dat alleen maakt het al de moeite!

Een piratenlegende: de Ross Revenge van Radio Caroline