Ik zal met de deur in huis vallen: hoeveel popsongs kent u met als thema Pasen? Internet maakte mij alvast niet veel wijzer. Zeker, verschillende christian pop charts leveren wel resultaten op maar kom, laat ons ernstig blijven. Popmuziek is tenslotte een serieuze aangelegenheid.
Er is een liedje van de band XTC (over hen later nog meer) wat in de Paastijd soms welhaast op een vervelende manier in mijn hoofd blijft gonzen.
Vooral het refrein: eens de oorwurm zich heeft genesteld ga ik er mee slapen, woel ik er 's nachts het bed mee overhoop en sta ik er ochtends weer mee op. Vervelend. Maar: wat een refrein!
Ik heb het over Eastern Theatre van XTC's album Apple Venus volume 1 (1999). Een parel van een song.
Voor u verder leest moet u met open oren en geest even de tijd nemen om de song te beluisteren:
XTC - Easter Theatre
Gold sun rolls around
Chocolate nipple brown
Tumble from your arms
Like the ground, your breasts swell
Land awake from sleep
Hares will kick and leap
Flowers climb erect
Smiling from the moist kiss of her rainbow mouth
Stage left
(Enter Easter and she's dressed in yellow yolk)
Stage right
(Now the son has died, the father can be born)
Stand up
(If we'd all breathe in and blow away the smoke)
New life
(We'd applaud a new life)
Odin mounts the tree
Bleeds for you and me
Splashing on the lamb
Gamboling with spring's step
Buds will laugh and burst
Racing to be first
Turning all the soil
As the promptress' fingers through her spinning script
Stage left
(Enter Easter and she's dressed in yellow yolk)
Stage right
(Now the son has died, the father can be born)
Stand up
(If we'd all breathe in and blow away the smoke)
New life
(We'd applaud a new life)
Easter in her bonnet
Easter in her hair
Easter are the ribbons
She tied everywhere
Stage left
(Enter Easter and she's dressed in yellow yolk)
Stage right
(Now the son has died, the father can be born)
Stand up
(If we'd all breathe in and blow away the smoke)
New life
(Hey)
Stage left
(Enter Easter and she's dressed in yellow yolk)
Stage right
(Now the son has died, the father can be born)
Stand up
(If we'd all breathe in and blow away the smoke)
In her bonnet
(Easter )
Everywhere
Easter
Easter
Easter
Easter
Aanvankelijk begreep ik hier maar weinig van. Muzikaal fascineerde het contrast tussen enerzijds de spannende akkoorden van de strofes en anderzijds dat majestueuze refrein.
Kort daarop ontdekte ik een interessant YouTube filmpje waarin auteur/componist Andy Partridge ons vanuit zijn tuinhuisje uitlegt hoe het idee tot stand kwam.
Andy Partridge explains how Easter Theatre Came To Be
Partridge wijkt af en toe graag af van het op zich al lange verhaal. Daarom hier even samenvatten:
Compositie
Tijdens het voorjaar van 1986 was de band met Todd Rundgren in San Francisco Skylarking aan het opnemen. Tussen de opnames door speelt Partridge voor Colin Moulding een melodie voor. "Dit zit al maanden in mijn hoofd", zegt hij. "We moeten er echt iets mee doen". Het zijn de akkoorden en de (tekstloze) melodie van het refrein van Eastern Theatre. "Ja, mooi man", zegt Moulding maar er gebeurt verder niets mee. De melodie verdwijnt in de mist van Andy's onderbewustzijn.
Fast forward naar 1994. In datzelfde tuinhuisje zit Andy wat op zijn gitaartje te tokkelen. Hij verzint een reeks zeer aardse en donkere akkoorden. Nerveus banen zijn vingers zich een weg over het fretbord en gaandeweg ontstaat een stijgende progressie met de basnoten: E, F, G#, A#.
Een aardse en stuwende sfeer. Alsof er iets diep vanuit de grond zich een weg naar boven baant. Het ritme is primitief, hijgend...heidens? Andy krijgt op zijn netvlies beelden van ontluikende kiemen en bloemen en er ontstaat een melodietje. Op het laatste A# akkoord wordt de druk nog intenser door de noot F# naar G te verhogen. De spanning is nu ondraaglijk! Wat nu? Plots...als een balletje wat jarenlang in de flipperkast van Andy's brein heeft rondgetold...is daar die melodie uit 1986 weer in al haar majestueuze pracht. En ze sluit naadloos aan!
Songtekst
Partridge is een impressionistisch songschrijver. Een songtekst wordt niet vrijblijvend verzonnen bij een muzikaal idee maar wordt van aanvang bepaald door de klankkleuren van de muziek. Akkoorden en melodie leiden zo vanzelf naar een lyrisch thema. In dit geval het beeld van opstuwende bloemen en ontluikende natuurkracht.
Pasen is de tijd van nieuw leven, nieuwe voorplanting en vitaliteit, het begin van een nieuwe levenscyclus. Andy begreep daarom als kind nooit waarom deze periode werd gesymboliseerd door het beeld van een stervende man aan een kruis.
Geïnspireerd door de Womans Encyclopedia of Myths and Secrets van Barbara Walker voert hij daarom de Germaanse godin Ēostre (Ostara) ten tonele met haar symbolen: eieren en lange haren.
 |
| Ēostre |
In het tweede stukje tekst van het refrein zingt Partridge "now the sun has died, the father can be born". Een woordspelletje wat dan weer verwijst naar het christelijk aspect van Pasen. Door het sterven van Christus kan het christendom zich later vestigen als wereldgodsdienst en wordt de christelijke God de vader als het ware geboren.
Arrangement
Voor het arrangement werd gekozen om de originele gitaarpartij te vervangen door houtblazers: hobo, klarinet en fagot versterken met hun donkerbruin geluid de heidense vibe wat wordt ondersteund door het holbewoners ritme in 4/4 van de percussie.
Ziezo, met deze context in ons achterhoofd kunnen we nu opnieuw naar deze prachtige track luisteren en krijgt het iets meer betekenis. Play loud en vrolijk Pasen allemaal!
.jpg)